Wydarzenie jest pięknym nawiązaniem do pogańskich tradycji związanych z kultem wody i ognia, a także miłości i płodności. Centralnym punktem Mieleńskiej Nocy Świętojańskiej jest obrzęd puszczania wianków na wodę – Jezioro Jamno lub Bałtyk stają się tłem dla barwnych, kwiatowych wianków, symbolizujących nadzieję na szybkie zamążpójście. Kawalerowie tradycyjnie próbują wyłowić wianki, co jest nawiązaniem do dawnych wróżb i zabiegów matrymonialnych.